Compositie is één van de belangrijkste onderdelen van fotografie. Het bepaalt hoe jouw foto op iemand overkomt en waar de aandacht naartoe gaat. Een van de meest gebruikte en meest toegankelijke compositieregels is de regel van derden. Het is een simpele techniek die je tijdens het fotograferen kunt gebruiken en die je foto’s direct spannender en krachtiger kan maken.

In deze blog leg ik uit wat de regel van derden is, waarom hij werkt en hoe je hem in de praktijk toepast.

Waarom gebruikmaken van een compositieregel?

Veel beginnende fotografen plaatsen hun onderwerp automatisch in het midden van het beeld. Soms werkt dat, maar vaak voelt zo’n foto statisch of saai aan. Door de regel van derden te gebruiken, geef je je beelden meer balans en dynamiek. Het oog van de kijker wordt automatisch door het beeld geleid en blijft langer hangen bij het onderwerp.

Wat is de regel van derden?

De regel van derden is een van de eenvoudigste manieren om je foto’s sterker te laten overkomen. Het helpt je onderwerp op een natuurlijke manier in het beeld te plaatsen, zodat je foto rustiger en interessanter oogt. Voor (beginnende) natuurfotografen is dit een handige techniek om landschappen, bloemen of dieren aantrekkelijk in beeld te brengen.

De regel van derden houdt in dat je je beeld verdeeld in negen gelijke vlakken, door het horizontaal en verticaal in drieën te delen. Dit creëert vier kruispunten en lijnen die je kunt gebruiken bij het bepalen van je compositie:

• Plaats belangrijke elementen op een van de vier kruispunten.
• Laat lijnen in de natuur (zoals een rivier, boomstam of horizon) samenvallen met de lijnen van het raster.

In de praktijk betekent dit bijvoorbeeld dat je een zonsondergang niet precies in het midden van je foto zet, maar iets hoger of lager, afhankelijk van wat je wilt benadrukken: de lucht of de voorgrond.

Voorbeeld uit de praktijk

Probeer het zelf: zo pas je de regel van derden toe

1. Zet het raster aan op je camera of smartphone

Vrijwel elke camera, zelfs je telefoon, heeft een raster dat je kunt inschakelen. Dit maakt het veel makkelijker om je onderwerp op de juiste plek te zetten.

3. Zoek een onderwerp in de natuur

Bijvoorbeeld een boem, boom, vogel of landschap.

2. Plaats je onderwerp op een kruispunt of gebruik de verticale lijnen

Denk aan:

• een bloem op het rechterboven kruispunt
• een persoon op de linker verticale lijn
• de horizon op de bovenste of onderste horizontale lijn

Bij landschappen werkt het prachtig om de horizon niet in het midden te zetten.

• Wil je veel van de lucht laten zien? Plaats de horizon op de onderste lijn.
• Wil je veel van het landschap laten zien? Plaats hem op de bovenste lijn.

4. Laat ruimte in de kijkrichting

Fotografeer je een persoon of dier dat naar links kijkt? Plaats het dan op de rechterlijn, zodat er ruimte is in de richting van de blik. Dat voelt natuurlijker.

5. Maak meerdere foto’s

Vergelijk de foto’s die je met deze regel hebt gemaakt met een foto waarin het onderwerp in het midden staat. Kijk wat rustiger oogt en wat je meer aanspreekt.

Veelgemaakte fout

Een veelgemaakte fout is het blind volgen van de regel van derden. In sommige situaties werkt het beter om het onderwerp juist wél in het midden te zetten of juist andere composities te proberen. De regel van derden is een richtlijn, geen wet: gebruik het om je foto sterker te maken, niet om jezelf te beperken.

Om te onthouden

De regel van derden is een eenvoudige manier om je natuurfoto’s aantrekkelijker en evenwichtiger te maken. Plaats je onderwerp op een kruispunt, laat lijnen samenvallen met het raster, en experimenteer. Zo leer je beter kijken en sterker fotograferen